Fatih Sultan Mehmed Dönemi İstanbulu: Yazılı ve Görsel Kaynaklar Işığında Şehrin Tarihî Coğrafyası ve Mimari Yapıları

Bu proje, İstanbul’un fethinden hemen sonraki dönemde Fatih Sultan Mehmed’in yönetiminde şekillenen şehir dokusunu yazılı ve görsel kaynaklar ışığında analiz etmeyi ve bu süreci tarihî coğrafya perspektifiyle dijital olarak haritalamayı amaçlamaktadır. Projenin temel hedefi, Fatih dönemi İstanbul’una ait mimari yapıları, mahalle yapılanmalarını ve kamusal alanları mekânsal olarak inceleyerek, şehrin fizikî ve sembolik yeniden inşasını veri temelli bir yaklaşımla ortaya koymaktır.
Projenin amaç ve hedefleri:
1. Fatih Sultan Mehmed döneminde inşa edilen mimari yapıları (cami, medrese, han, hamam, çeşme, imaret vb.) yazılı ve görsel kaynaklardan tespit ederek türlerine göre sınıflandırmak.
2. Bu yapıların yapım tarihlerini, banilerini (inşa ettiren kişi/kurum) ve fonksiyonel rollerini belirleyerek yapı kimlik kartlarını oluşturmak.
3. Yapıların mahalle ve semtlere göre coğrafi dağılımlarını analiz ederek dönemin şehir planlaması, imar politikaları ve sosyo-kültürel yapısına dair mekânsal örüntüleri ortaya koymak.
4. Yazılı kaynaklardan elde edilen verileri dijital veri tabanına aktarmak ve her yapıyı görsel (fotoğraf, gravür, minyatür) belgelerle destekleyerek açık erişimli bir dijital envanter oluşturmak.
5. Fatih dönemi yapılarına dair elde edilen verileri katmanlı bir harita üzerinde görselleştirerek, yapı türleri, konumları ve yapım tarihleri gibi değişkenlere göre mekânsal analiz yapmak.
6. İstanbul’un fethi sonrası oluşan şehir dokusunu, sembolik ve işlevsel mekân kullanımı açısından yorumlayarak tarihî coğrafya bağlamında bütüncül bir okuma geliştirmek.

Proje Yürücüsü
Doç. Dr. İlhami Danış

Araştırmacılar
Doç. Dr. M. Çağhan Keskin
Ayşe Kandemir Öztürk

Bursiyerler
Meryem Demir
Pamuk Gül Mican